संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औं महासभा सत्रमा इस्लामी गणतन्त्र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री महामहिम मुहम्मद शाहबाज शरीफद्वारा व्यक्त सम्बोधन
मितिः २५ सेप्टेम्बर २०२६ (२०८३ असोज ८ गते)
स्थलः संयुक्त राष्ट्रसंघ मुख्यालय, न्युयोर्क
अध्यक्षः महासभाले अब इस्लामी गणतन्त्र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री महामहिम मुहम्मद शाहबाज शरीफको सम्बोधन सुन्नेछ। म महामहिमलाई सभालाई सम्बोधन गर्न हार्दिक आमन्त्रण गर्दछु।
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, महामहिमहरू, तथा आदरणीय सभा।
पाकिस्तानका २४ करोड लचिला, साहसी र शान्तिप्रिय जनताका तर्फबाट चौथो पटक यस गरिमामय सभालाई सम्बोधन गर्न पाउँदा म आफूलाई अत्यन्तै सम्मानित महसुस गर्दछु।
म श्री खलीलुर रहमानलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औं महासभाको अध्यक्ष पदमा निर्वाचित हुनुभएकोमा हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दै उहाँको सफल कार्यकालका लागि पाकिस्तानको पूर्ण सहयोगको प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु।
साथै, ८०औं सत्रको कुशलतापूर्वक नेतृत्व गर्नुभएकोमा म महामहिम सुश्री अन्नालेना बाएरबकप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु।
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसको गतिशील नेतृत्व तथा संयुक्त राष्ट्रसंघ एवं विश्वव्यापी दक्षिण (ग्लोबल साउथ), विशेष गरी उत्पीडित र विपन्न वर्गका पक्षमा उहाँले गर्नुभएको दृढ वकालतका लागि पाकिस्तान उहाँप्रति हार्दिक प्रशंसा प्रकट गर्दछ।
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, शान्तिको खोजी मानव जातिको सर्वोत्तम र पवित्रतम प्रयासहरूमध्ये एक हो।
पवित्र कुरआनमा स्पष्ट निर्देश छ- “यदि शत्रु शान्तितर्फ झुक्छ भने, तिमी पनि शान्तितर्फ कदम बढाऊ र अल्लाहमाथि भरोसा राख। निस्सन्देह, उहाँ सर्वश्रोता र सर्वज्ञ हुनुहुन्छ।” (सुरह अल-अन्फाल)।
महिला तथा सज्जनवृन्द, पाकिस्तानका राष्ट्रपिता कायदे-आजम मुहम्मद अली जिन्नाले ऐतिहासिक घोषणा गर्नुभएको थियो- “हामी संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रप्रति प्रतिबद्ध छौँ र विश्वको शान्ति तथा समृद्धिका लागि सहर्ष पूर्ण योगदान पुऱ्याउनेछौँ।”
यी अमूल्य विचारहरूले पाकिस्तानको राष्ट्रिय चेतनालाई आकार दिएका छन् र देशभित्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा हाम्रा आचरणहरूलाई मार्गदर्शन गर्दै आएका छन्।
पाकिस्तानको सुरक्षा परिषद्को अध्यक्षता कालमा विवादहरूको शान्तिपूर्ण समाधानका संयन्त्रहरूलाई सुदृढ बनाउनेसम्बन्धी प्रस्ताव २७८८ को सर्वसम्मत स्वीकृतिले विश्वशान्तिप्रतिको हाम्रो अविचलित प्रतिबद्धतालाई पुनः पुष्टि गरेको छ।
क्षेत्रीय शान्ति र कूटनीतिक पहलकदमी
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, दुर्भाग्यवश, यसै वर्षको फेब्रुअरी महिनामा खाडी क्षेत्रका साथै मध्यपूर्वमा व्यापक द्वन्द्व फैलियो।
बहुमूल्य जनधनको क्षति भयो, अर्थतन्त्रहरू धाराशायी बने र विशेष गरी होर्मुज जलडमरूमध्य जस्ता महत्त्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्गहरू गम्भीर दबाबमा परे।
यस विषम परिस्थितिमा पाकिस्तानले तत्काल कदम चाल्ने निर्णय गर्यो।
सघन एवं एकीकृत कूटनीतिक प्रयासहरूमार्फत पाकिस्तानले वासिङ्टन र तेहरानलाई इस्लामाबादमा एउटै मञ्चमा ल्याउन सफलता हासिल गर्यो।
‘इस्लामाबाद वार्ता’ देखि ‘इस्लामाबाद सहमतिपत्र’ (एमओयू) सम्मका ऐतिहासिक कदमहरूले यस गम्भीर द्वन्द्वको अन्त्यका लागि महत्त्वपूर्ण आधार तयार गरे।
म यस अवसरमा पाकिस्तानका रक्षा बल प्रमुख तथा सेनाध्यक्ष फिल्ड मार्शल सरदार मुनिरको विशेष सराहना गर्न चाहन्छु, जसको अथक प्रयासले अत्यन्त कठिन र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि कूटनीतिका लागि ठाउँ सिर्जना गर्न मद्दत पुऱ्यायो।
म हाम्रा उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्री इसहाक दारको प्रयासको पनि उच्च प्रशंसा गर्दछु।
दुःखको कुरा, श्रीमान् अध्यक्षज्यू, हालैका दिनहरूमा हामीले पुनः शत्रुतापूर्ण गतिविधिहरूको खतरनाक शृङ्खला देखेका छौँ।
यद्यपि, मिसाइल, ड्रोन र तोपहरूको गर्जनका बीच पनि कूटनीतिको आवाज अझ उच्च र प्रखर रूपमा गुञ्जिनुपर्दछ।
होर्मुज जलडमरूमध्य र बाब अल-मन्देब विश्व अर्थतन्त्रका प्रमुख धमनीहरू हुन्।
यी जलमार्गहरू खुला रहनुपर्छ; यिनले राष्ट्रहरूलाई जोड्नुपर्छ, टकरावका विन्दु बन्नु हुँदैन।
यी जल क्षेत्रहरूले युद्धको जोखिम होइन, समृद्धिको आशा बोक्नुपर्दछ।
महामहिमहरू, साउदी अरेबिया अधिराज्यमाथि हूतीहरूद्वारा गरिएका हालैका निन्दनीय आक्रमणहरूको हामी पुनः कडा शब्दमा भर्त्सना गर्दछौँ।
पवित्र शहर मक्का अल-मुकर्रमामाथि गरिएको ड्रोन आक्रमणको प्रयासले विश्वभरका मुस्लिम समुदायलाई स्तब्ध र आक्रोशित बनाएको छ।
पवित्र हरमको सुरक्षा र पवित्रतामाथि हुने कुनै पनि खतरा हाम्रा लागि सह्य हुन सक्दैन; यो एउटा यस्तो रेखा हो जसलाई कहिल्यै नाघ्न सकिँदैन।
यस्तो जघन्य अपराध गर्ने सोचसम्म पनि कुनै मुस्लिमले राख्न सक्दैन।
इतिहासभरि जस्तै पाकिस्तान साउदी अरेबियाका भ्रातृवत जनताको पूर्ण एकजुटतामा दृढतापूर्वक उभिएको छ।
महिला तथा सज्जनवृन्द, शान्तिप्रतिको हाम्रो दीर्घकालीन प्रतिबद्धता साउदी अरेबिया, टर्की र पाकिस्तान बीच भएको ऐतिहासिक ‘मक्का संयुक्त रक्षा सम्झौता’ बाट पनि झल्किन्छ।
यो गठबन्धन कुनै देशविरुद्ध लक्षित छैन; यो केवल यस क्षेत्रको रक्षा, स्थिरता र शान्तिका लागि हाम्रो सामूहिक प्रतिबद्धता हो।
दक्षिण एसियाली क्षेत्र र कास्मिर मुद्दा
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, एक वर्षअघि पाकिस्तानले भारतबाट भूटा बहानामा बाह्य आक्रमणको सामना गर्नुपर्यो।
पाकिस्तानले संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रको अनुच्छेद ५१ अन्तर्गत आफ्नो आत्मरक्षाको नैसर्गिक अधिकारको प्रयोग गर्यो।
हाम्रा साहसी सशस्त्र बलहरूले फिल्ड मार्शल शहीद आजम मुनिरको साहसिक नेतृत्वमा व्यावसायिक दक्षता र सटिकताका साथ कडा जवाफ दिए।
उनीहरूले शत्रुलाई परास्त गर्दै आक्रमणलाई विफल बनाए र उसले कहिल्यै नबिर्सने पाठ सिखाए।
यसका साथै, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दृढ र दूरदर्शी नेतृत्वप्रति म आभार व्यक्त गर्दछु, जसका कारण दक्षिण एसियामा करोडौँ मानिसको जीवन जोगियो।
दुई आणविक शक्तिसम्पन्न छिमेकीहरू पूर्ण युद्धको संघारमा पुगेको निर्णायक मोडमा उहाँको सामयिक हस्तक्षेप महत्त्वपूर्ण रह्यो।
यदि राष्ट्रपति ट्रम्पले त्यस गम्भीर क्षणमा स्पष्ट सोच र कदमका साथ हस्तक्षेप नगर्नुभएको भए कति ठूलो विनाश हुने थियो, अनुमान गर्न सकिँदैन।
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, त्यसैले हामीले दक्षिण एसिया पुनः कहिल्यै त्यस्तो विनाशकारी विन्दुमा नपुगोस् भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्नुपर्छ।
तर यसका लागि कास्मिर विवादको न्यायोचित र निष्पक्ष समाधान अनिवार्य छ।
विगत आठ दशकदेखि कास्मिरका जनता संयुक्त राष्ट्रसंघको तत्वावधानमा स्वतन्त्र र निष्पक्ष जनमतसंग्रह गराउने त्यसको प्रतिज्ञा पूरा हुने पर्खाइमा छन्।
पुस्तौँदेखि उनीहरूले गैरकानुनी कब्जा, स्वेच्छाचारी हिरासत, न्यायिक हत्या, जबर्जस्ती बेपत्ता, यौन हिंसा र सामूहिक यातना भोग्दै आएका छन्।
हालैका दिनहरूमा जनसाङ्ख्यिकीय परिवर्तन र अन्य गैरकानुनी उपायहरूमार्फत जम्मू-कास्मिरको कानुनी स्थिति बदल्ने प्रयासहरू भएका छन्।
असहाय कास्मिरी आमाबाबुहरू कहिल्यै फर्केर नआएका आफ्ना छोराछोरीको पर्खाइमा तडपिरहेका छन्।
उनीहरूका घरहरू कर्फ्यू र गहिरो शोकको सन्नाटामा डुबेका छन्।
धेरैका लागि कुनै न्याय छैन, केवल नामहीन चिहानहरू खोज्दै जीवन बितिरहेको छ।
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, यस मञ्चबाट म आफ्ना कास्मिरी दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूलाई पूर्ण अधिकारका साथ आश्वस्त पार्न चाहन्छु कि उनीहरूले आफ्नो आत्मनिर्णयको नैसर्गिक अधिकार प्राप्त नगरेसम्म पाकिस्तानले पूर्ण कूटनीतिक, राजनीतिक र नैतिक समर्थन जारी राख्नेछ।
कास्मिर पाकिस्तानको जीवनरेखा (संजिवनी) थियो र सधैँ रहनेछ।
सिन्धु जल सम्झौता र जल सुरक्षा
महामहिमहरू, दक्षिण एसियाको स्थिरताको अर्को आधार pillar अहिले दबाबमा छ।
सिन्धु नदी प्रणालीको साझा जलस्रोत पाकिस्तानका जनताका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण क्षेत्रका लागि जीवनदायिनी हो।
विद्यमान सम्झौतालाई स्थगित राख्ने भारतको एकतर्फी निर्णयको कुनै कानुनी आधार छैन।
वास्तवमा, उसका दाबी र कदम दुवैलाई संयुक्त राष्ट्रसंघका विज्ञहरू र हालै मध्यस्थता अदालत (कोर्ट अफ आर्बिट्रेशन) ले खारेज गरिदिएका छन्।
यो सम्झौता वैध, बाध्यकारी र पूर्ण रूपमा कार्यान्वयनमा रहेको हाम्रो वैधानिक अडान निस्सन्देह पुष्टि भएको छ।
महिला तथा सज्जनवृन्द, पानीलाई कहिल्यै हतियार बनाइनु हुँदैन।
नदीहरूले राष्ट्रहरूलाई पोषित गर्नुपर्छ, विभाजित गर्नु हुँदैन।
त्यसैले, पाकिस्तानको भागको पानी रोक्ने, बाधा पुऱ्याउने वा बहाव मोड्ने कुनै पनि प्रयासलाई युद्धको कार्य (एक्ट अफ वार) मानिनेछ।
भारतले यसमा कुनै भ्रम नराखे हुन्छ।
प्यालेस्टाइन मुद्दा र विश्वव्यापी आतंकवाद
महिला तथा सज्जनवृन्द, पुस्तौँदेखि प्यालेस्टिनीहरू- विशेष गरी महिला, बालबालिका र वृद्धवृद्धाहरू – कब्जा, विस्थापन, पीडा र मृत्यु भोग्न बाध्य छन्।
गत वर्ष, श्रीमान् अध्यक्षज्यू, मैले इजरायली सैनिकहरूद्वारा नृशंसतापूर्वक गोली हानी मारिएकी निर्दोष प्यालेस्टिनी बालिका हिन्द रजबको हृदयविदारक कथा साझा गरेको थिएँ।
यस वर्ष, अर्को त्रासदीले हाम्रो, तपाईंको र विश्वको हृदय भारी बनाएको छ।
यस पटक यो आठ वर्षीया वफा अकिलाकी आमाको चित्कार हो, जसकी छोरी यस अर्थहीन हिंसामा शहीद भइन्।
जुन दिन उसको विद्यालयको पहिलो दिन हुनुपर्छ, हाय! त्यो उसको जीवनको अन्तिम दिन बन्यो।
के गजामा जन्मिएको बच्चाले विश्वका अन्य ठाउँका बालबालिका सरह जीवन, भविष्य र सपना देख्ने अधिकार पाउँदैन ?
रजब, वफा अकिला र अनगिन्ती अन्यका त्रासदीहरू हाम्रो सामूहिक मौनता, असफलता र अकर्मण्यताको दस्तावेजका रूपमा इतिहासमा गुञ्जिरहनेछन्।
महामहिमहरू, इजरायली हिंसा अब वेस्ट बैंकसम्म फैलिएको छ जहाँ प्यालेस्टिनीहरूको जबर्जस्ती विस्थापनले इजरायलको नरसंहारी एजेन्डालाई स्पष्ट पार्छ।
पाकिस्तानको विश्वास छ कि १९६७ अघिको सीमामा आधारित, अल-कुड्स अल-शरीफ (जेरुसेलम) राजधानी भएको स्वतन्त्र, सार्वभौमसत्तासम्पन्न र अखण्ड प्यालेस्टाइन राज्यको स्थापना नै एकमात्र न्यायोचित र स्थायी समाधान हो।
हामी लेबनान र सिरियामाथि भइरहेको इजरायली आक्रमणको पनि कडा भर्त्सना गर्दछौँ; यी आक्रमणहरू तत्काल रोकिनुपर्छ।
महिला तथा सज्जनवृन्द, आतंकवाद अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षाका लागि अझै पनि ठूलो खतरा बनेको छ।
आतंकवादविरुद्धको लडाइँमा अग्रपंक्तिको देशको रूपमा हामीले हाम्रा शहरहरू, पहाडहरू र सीमानामा आतंकवादीहरूसँग लडेका छौँ।
पाकिस्तानले करिब १ लाख बहुमूल्य जीवन गुमाएको छ भने १५० अरब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको आर्थिक क्षति व्यहोरेको छ।
आज विश्व सुरक्षित छ भने त्यो हाम्रा साहसी सशस्त्र बल र नागरिकहरूको बलिदानका कारण हो।
शान्तिप्रिय विश्वले यो यथार्थ कहिल्यै भुल्नु हुँदैन।
अफगान भूभाग अझै पनि टीटीपी (TTP) र बीएलए (BLA) जस्ता विदेशी लगानीप्राप्त समूहहरूद्वारा पाकिस्तानलाई अस्थिर बनाउन प्रयोग भइरहेको छ।
अफगानिस्तानको माटोबाट हुने यस्ता सबै आक्रमणहरू तत्काल रोकिनुपर्छ।
अफगान अधिकारीहरूले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता पूरा गर्दै आफ्नो भूभाग पाकिस्तान वा अन्य कुनै देशविरुद्ध प्रयोग हुन नदिने निर्णायक कदम चाल्नुपर्छ।
साथै, अफगान जनता, विशेष गरी महिला र छात्राहरूको मौलिक अधिकारको हरेक अवस्थामा सम्मान गरिनुपर्छ।
आर्थिक पुनरुत्थान, जलवायु न्याय र राष्ट्रसंघीय सुधार
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, पाकिस्तानको आर्थिक पुनरुत्थान मेरो सरकारको प्रमुख दायित्व र मेरो हृदयको नजिकको मिशन हो।
कठिन संरचनात्मक सुधार र कडा वित्तीय अनुशासनमार्फत हामीले समष्टिगत आर्थिक स्थिरता पुनर्वहाली गरेका छौं।
हामी कृषि र उद्योगको आधुनिकीकरण, खनिज स्रोतको विकास, अर्थतन्त्रको डिजिटलाइजेसन र युवाहरूलाई आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) तथा प्रविधिमा दक्ष बनाउँदैछौँ।
चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोर (CPEC) मार्फत चीनका साथै खाडी र मध्य एसियालीसँग नयाँ सहकार्यका ढोकाहरू खोलिरहेका छौँ।
म चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको विश्वव्यापी विकास, सुरक्षा, सभ्यता र सुशासनसम्बन्धी दूरदर्शी पहलकदमीहरूको प्रशंसा गर्दछु।
श्रीमान् अध्यक्षज्यू, विकासोन्मुख देशहरूलाई ऋण राहत, सहुलियतपूर्ण दीर्घकालीन वित्तीय पहुँच र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूमा सशक्त प्रतिनिधित्वको तत्काल आवश्यकता छ।
विकासलाई सुरक्षा सरह प्राथमिकता दिइनुपर्छ।
के यो विडम्बना होइन र कि विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा १ प्रतिशतभन्दा कम योगदान दिने पाकिस्तानले जलवायु परिवर्तनको भयानक परिणाम बारम्बार भोग्नुपरेको छ?
त्यसैले विकसित देशहरूले आफ्ना जलवायु वित्त प्रतिबद्धताहरू ढिलाइ नगरी पूरा गर्नुपर्छ।
यस सत्रको मूल विषयले हामीलाई ‘विश्वास पुनरुत्थान’ गर्न आह्वान गरेको छ।
तर विश्वास केवल शब्दले होइन, कार्य र आचरणले अर्जित हुन्छ।
विश्वास तब पुनर्स्थापित हुनेछ जब नदीहरू द्वन्द्वका रेखा होइन, सहकार्यका आधार बन्नेछन्; जब जलवायु संकट निम्त्याउनेहरूले यसको मार खेप्नेहरूको रक्षा गर्नेछन्; र जब बन्दुकहरू मौन भई हात मिलाउने र मुस्कुराउने वातावरण बन्नेछ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद् अझ बढी प्रतिनिधिमूलक, लोकतान्त्रिक र उत्तरदायी बन्नुपर्छ।
सुधारहरूले केही सीमित देशहरूको महत्त्वाकांक्षा होइन, बहुसंख्यक सदस्य राष्ट्रहरूको हितको प्रतिनिधित्व गर्नुपर्छ।
हाम्रो नारा ‘सबैका लागि सुधार, कसैलाई पनि विशेषाधिकार होइन’ भन्ने नै हो।
हामी एक खतरनाक मोडमा छौँ, तर हाम्रो भविष्य पूर्वdetermined छैन।
युद्ध एउटा विकल्प हो, तर शान्ति त्योभन्दा उत्तम विकल्प हो।
कहिलेकाहीँ ठूलो साहस युद्ध सुरु गर्नुमा होइन, युद्ध रोक्नुमा हुन्छ।
पाकिस्तानले आफ्नो चयन गरिसकेको छ- हामीले भिडन्तको साटो संवाद, दबाबको साटो सहकार्य र युद्धको साटो शान्ति रोजेका छौँ।
आउनुहोस्, यस ८१औं महासभालाई हाम्रा लागि, हाम्रा बालबालिकाका लागि र भावी पुस्ताका लागि शान्ति र विश्वासको सर्वसम्मत चयन बनाऔं।
धन्यवाद। पाकिस्तान जिन्दाबाद।