संकल्प, घोषणा, बाचा र व्यवहारबीच रास्वपाको भयानक बिचलन
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले चुनावअघि गरेको मुख्य प्रतिबद्धता मध्ये एक थियो—सार्वजनिक पद सम्हाल्नु अघि नै आफ्ना नेता–मन्त्रीहरूले सम्पत्ति विवरण जनतामाझ सार्वजनिक गर्ने। यही एजेन्डाले उसलाई “नयाँ राजनीति” को नयाँ शक्तिका रुपमा स्थापित बनाएको थियो। तर अहिले त्यही पार्टी आफ्नै बाचा कार्यान्वयन नगरेर जनताको आँखामा छारो हाल्न व्यस्त देखिन्छ।
मन्त्रीहरू र सांसदहरूले कानुनी रूपमा विवरण सार्वजनिक गर्नु पर्ने व्यवस्था हुँदाहुँदै पनि कानुनी छिद्रको प्रयोग गर्दै खुला रूपमा विवरण सार्वजनिक नगरेको तथ्यले उसका नेता, सांसद र पदाधिकारीहरूको पारदर्शितामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। अझ महत्वपूर्ण कुरा, रास्वपाले विगतमा विपक्षी दलहरूलाई यही विषयमा कडा आलोचना गर्दै आएको थियो। त्यसैले अहिलेको अवस्था केवल ढिलाइ मात्र होइन, राजनीतिक विश्वसनीयताको मानक बनेको छ।
यसरी आफ्नै चुनाबी प्रतिबद्धता कार्यान्वयन नगर्दा विभिन्न आशंका उब्जिएका छन्। केहीले यसलाई प्रशासनिक कमजोरी वा व्यवस्थागत ढिलाइका रूपमा हेर्छन् भने केहीले सम्पत्ति सार्वजनिक गर्दा प्रश्न उठ्ने डर हुनसक्ने अनुमान गर्छन्। यद्यपि, स्पष्ट प्रमाणबिना यस्तो निष्कर्ष निकाल्न सकिँदैन। तर पारदर्शिता नदेखिँदा शंका बढ्नु स्वाभाविक हो।
त्यसो त सुसासन र पारदर्शिताको प्रतिमूर्ति बनेर समाजलाई पाठ पढाउनेहरूकै व्यवहारमा विगतमा पनि प्रश्न उठेका थिए। अघिल्ला शासनकालमा समेत सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक नगरिएको घटनाले जनविश्वासमा दरार ल्याएको थियो। आखिर किन आफ्नै घोषणा र लोकतान्त्रिक कानुनी मर्मको अवमूल्यन गरिन्छ?
चुनावमार्फत रास्वपाले पाएको जनादेश केवल शासन गर्ने अधिकार मात्र होइन, पुरानो राजनीतिक संस्कार परिवर्तन गर्ने जिम्मेवारी पनि थियो। त्यसैले सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गर्ने विषय अब सामान्य प्रक्रिया होइन, नयाँ राजनीतिक संस्कारको आधार बनेको छ।
यदि पार्टीले चाँडै स्पष्टता र पारदर्शिता देखाउन सकेन भने उसले निर्माण गरेको “नयाँ राजनीति” को छवि कमजोर बन्न सक्छ। जनताको विश्वास जित्न सजिलो छैन, तर गुमाउन धेरै समय लाग्दैन।
त्यसो त श्रम संस्कृतिको नाममा राजनीति गर्नेहरूले समेत संसदमा प्रश्न उठाएका छन्। तर आफ्नै दायित्व अन्तर्गत आफ्ना नेता र प्रतिनिधिहरूको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरेर उदाहरण प्रस्तुत गर्न भने अझै सकेका छैनन्।
तर, जे होस्—अहिले पनि समय बितिसकेको छैन। यदि तत्काल पारदर्शिता अपनाएर आफ्नै बाचा पूरा गर्न सकिन्छ भने रास्वपाले जनविश्वास जोगाउने अवसर अझै बाँकी छ। अन्यथा, यो प्रश्न निरन्तर उठिरहनेछ—रास्वपा आफ्नै बाचाप्रति कति इमानदार छ?
