नेकपा एमालेका नेता प्रदीप नेपालको निधन
काठमाण्डौ, २३ बैशाख २०८२ — नेकपा एमालेका वरिष्ठ नेता, पूर्वमन्त्री, लेखक, र साहित्यकार प्रदीप नेपालको ७२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। लामो समयदेखि पार्किन्सन्स रोग र छातीको गम्भीर संक्रमणबाट पीडित नेपालको थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालको सघन कक्ष (सिसियु) मा उपचारका क्रममा मंगलबार निधन भएको हो।
विसं. २०१० पुस २८ मा भोजपुरको गोगने गाउँमा जन्मिएका नेपाल नेकपा (माले) स्थापनाका महत्वपूर्ण नेता थिए। २०२६ मा सगरमाथा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनबाट राजनीति शुरू गरेका उनले लुम्बिनी, बाँके, बर्दिया, मेची, भारत प्रवास, र उपत्यकामा भूमिगत रूपमा पार्टी संगठन विस्तार गरे। नख्खु जेल ब्रेक काण्ड (२०३९)मा संलग्न उनले पञ्चायती शासनको क्रममा पटक-पटक पक्राउ र यातना भोगे।
२०५१ मा मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको सरकारमा सूचना तथा सञ्चार राज्यमन्त्री बनेका नेपालले पछि जलस्रोत र शिक्षा मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले। कालिगण्डकी जलविद्युत परियोजनाको सरकारी लगानीमा थालनी उनकै कार्यकालमा भएको थियो। माक्र्सवादी अध्ययन केन्द्रका संस्थापक सदस्य रहेका उनले नवयुग, दृष्टि, र छलफल साप्ताहिकको सम्पादन गरे।
साहित्यमा ‘देउमाइको किनार’ उपन्यासका सर्जक नेपाल कथा, नियात्रा, गीत लेखन, र गायनमा सक्रिय थिए। इलाममा पार्टी कामका क्रममा झुमा देवानसँग विवाह गरेका उनको पारिवारिक जीवन सादगीपूर्ण थियो। कवि मन्जुल (मेघराज नेपाल) उनका सहोदर दाइ हुन्।
नेपालको स्पष्टवादी र साहसी व्यक्तित्वको प्रशंसा हुने गर्थ्यो, तर आवेगपूर्ण निर्णय र कठोर शैलीका कारण उनको आलोचना पनि भएको थियो। वैचारिक असहिष्णुता र मन्त्रीकालमा नीतिगत ढिलासुस्तीको सामान्य आरोप लागे पनि आर्थिक भ्रष्टाचारका ठोस प्रमाण कहिल्यै देखिएनन्।
नेपालको निधनले कम्युनिष्ट आन्दोलन, साहित्य, र वैचारिक क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ।
हाइलाइट्स
- निधन: प्रदीप नेपालको ७२ वर्षमा पार्किन्सन्स र छातीको संक्रमणका कारण नर्भिक अस्पतालमा निधन।
- भूमिगत राजनीति: नेकपा (माले) स्थापना, नख्खु जेल ब्रेक, र यातनापूर्ण जेल जीवन।
- पदिय जिम्मेवारी: सूचना, जलस्रोत, र शिक्षा मन्त्री; कालिगण्डकी जलविद्युत परियोजनाको थालनी।
- साहित्यिक योगदान: ‘देउमाइको किनार’ लगायत कथा, नियात्रा, र गीत।
- व्यक्तित्व: साहसी, स्पष्टवादी, तर आवेगपूर्ण र कठोर स्वभावका कारण आलोचना।
- आरोप: वैचारिक असहिष्णुता र नीतिगत ढिलासुस्ती, तर भ्रष्टाचारका ठोस प्रमाण छैन।
श्रद्धाञ्जलि!
